Պետության պատասխանատվությունը մարդու իրավունքների դաշտում
Մարդու իրավունքների իրականացման պաշտպանությունը, առաջադրումն ու ապահովումը պետությունների առաջնային պատասխանատվություններն են, այսինքն` պետությունների վրա անհատների իրավունքների պաշտպանության պատասխանատվություն են դնում: Մարդու շատ իրավունքներ պետություններն ապահովում են իրենց տարածքում գտնվող բոլոր մարդկանց համար, որոշ իրավունքներ էլ ապահովվում են մարդկանց որոշակի խմբերի համար:
Պայմանագրերի մեծ մասը ըստ էության գործադիր ուժ չունի : Որոշ երկրներում միջազգային պայմանագրերը գերակայություն ունեն ներպետական օրենսդրության նկատմամբ, շատ երկրներում էլ պայմանագրերին տրվում է սահմանադրության կարգավիճակ, իսկ մի շարք երկրներում տվյալ պայմանագրի միայն որոշ դրույթներ են արտացոլվում ներպետական օրենսդրության մեջ:
1992թ. անկախությունից հետո ստորագրելով և վավերացնելով մարդու իրավունքների վերաբերյալ մի շարք միջազգային հիմնարար պայմանագրեր, դաշնագրեր և կոնվենցիաներ` Հայաստանի Հանրապետությունը պարտավորվել է ստեղծել այնպիսի պայմաններ, որոնք կապահովեն միջազգային այդ փաստաթղթերից բխող պարտավորությունների նկատմամբ հարգանքը: ՄԱԿ-ի Կանոնադրությանը համապատասխան □բոլոր անդամները բարեխղճորեն կատարում են սույն կանոնադրությամբ ստանձնած պարտավորությունները, որպեսզի ապահովեն իրենց համար անդամությունից բխող իրավունքներն ու առավելությունները□ (ՄԱԿ-ի Կանոնադրություն, հոդված 2, կետ 2): Համապատասխանաբար, ՀՀ Սահմանադրությունն արտահայտում է այս միտքը 6-րդ հոդվածում այսպես. □Միջազգային պայմանագրերն ուժի մեջ են մտնում միայն վավերացնելուց կամ հաստատվելուց հետո: Միջազգային պայմանագրերը Հայաստանի հանրապետության իրավական համակարգի բաղկացուցիչ մասն են□:
Միանալով մարդու իրավունքների վերաբերյալ միջազգային փաստաթղթերին` Հայաստանի Հանրապետությունը ստանձնել է որոշակի պարտավորություններ: Օրինակ, միանալով Քաղաքական և քաղաքացիական իրավունքների մասին միջազգային դաշնագրին` Հայաստանի Հանրապետությունը պարտավորվել է պաշտպանել և ապահովել տեղաշարժի ազատությունը, օրենքի առջև հավասարությունը, արդար դատավարության իրավունքը և անմեղության կանխավարկածը, մտքի, խղճի ու կրոնի ազատությունը, կարծիքի ու արտահայտման ազատությունը, խաղաղ հավաքների, միավորման, հասարակական գործերին ու ընտրություններին մասնակցության ազատությունը և փոքրամասնությունների իրավունքների պաշտպանությունը: Սա միանշանակ վկայում է, որ մարդու իրավունքներին վերաբերող հարցերը, այսինքն` մարդու և քաղաքացու իրավունքների ու ազատությունների իրականացման համար անհրաժեշտ պայմաններ ստեղծելն ու պաշտպանելը Հայաստանի Հանրապետության անմիջական պարտականությունն է:
Հայաստանի Հանրապետության ՄԱԿ-ի փաստաթղթերին միացման կամ փաստաթղթերի վավերացման տարեթվերը [pdf]
Մարդու իրավունքների հիմնարար փաստաթղթերի աղյուսակը, ՀՀ մասնակցությունը դրանց [pdf]
Գոյություն ունեն նաև մարդու իրավունքների միջազգային ստանդարտների կենսագործումը վերահսկելու և մարդու իրավունքների խախտումների մասին գանգատները քննության առնելու մի շարք պայմանագրային և արտապայմանագրային մեխանիզմներ: Վերջիններով վերահսկվում են մարդու իրավունքների դաշտին վերաբերող հիմնական միջազգային պայմանագրերի կենսագործումը: Ստեղծված տարբեր կոմիտեները կազմված են անկախ փորձագետներից, որոնք գործում են անհատապես և ոչ որպես իրենց կառավարությունների ներկայացուցիչներ, թեև ընտրվում են անդամ պետությունների ներկայացուցիչների կողմից:
Պայմանագրերի կատարումը վերահսկող մարմինների հիմնական գործառույթներն են` մասնակից պետությունների ներկայացրած զեկույցների ուսումնասիրումը և մարդու իրավունքների խախտումների մասին գանգատները քննության առնելը:
Հայաստանի հանրապետության զեկույցները պայմանագրերի վերահսկման մարմիններին | 
